منطوق مخالف باشند به اينكه يكى سلبى و ديگرى ايجابى باشد با حفظ اين نكته دو مقام از بحث داريم : مقام اول : تخصيص عام به مفهوم موافقت . مقام دوم : تخصيص عام به مفهوم مخالفت . اما مقام اول : در اين مقام سه صورت مطرح است : 1 - عام منطوقى و خاص مفهوم موافقت كلام باشد مثلا يك جا فرموده : لا تكرم الفساق كه جمع با الف و لام است و دلالت مىكند بر حرمت اكرام جميع فساق و جاى ديگر فرموده : اكرم خدام المعلم الفاسق كه منطوق اين دليل با دليل قبلى عموم و خصوص من وجه است ولى مفهوم اولويت ايندليل آنست كه پس اكرام نفس معلم فاسق بطريق اولى واجب است چون مناطها واحد است و آن اينكه خادم عالم كه شخصا و ذاتا محلى از اعراب ندارد بلكه ببركت ارتباط او با بيت رفيع علم و خادم معلم بودن واجب الاكرام شده پس نفس عالم يا معلم كه در واجد بودن اين مناط قويتر است پس بطريق اولى بايد واجب الاكرام باشد آنگاه اين مفهوم موافقت در مقايسه با عام مذكور در صدر اخص مطلق است و حيث اينكه هم منطوق عام اولى عند الشارع و العقلاء حجت است و هم مفهوم موافقت پس ايندو دليل با يكديگر تعارض مىكنند و اين مفهوم چون اخص مطلق است برآن منطوق مقدم مىشود يا به مناط اقوائيت دليل خاص كه يقدم الخاص على العام كما هو مسلك الآخوند الخراسانى فى كفايته و يا به مناط قرينيت عرفيهء خاص نسبت به عام است و يقدم القرينة على ذى القرينه كه مسلك مرحوم محقق نائينى و پيروان او است و يا به مناط جمع بين الدليلين است كه اگر عام را مقدم بداريم بدليل خاص اصلا اعتنا نشده ولى اگر خاص را مقدم بداريم به هردو دليل عمل شده هم بدليل خاص در مورد خودش